الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

118

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

راغب در مفردات و بعضى ديگر از مفسران گفته‌اند ، اين است كه اسقاء به معنى آماده ساختن آب و در اختيار گذاردن است كه هر موقع انسان اراده كند از آن بنوشد ، در حالى كه ماده « سقى » به معنى آن است كه ظرف آب را به دست كسى بدهند ، تا بنوشد و به تعبير ديگر اسقاء معنى وسيعتر و گسترده ترى دارد . 3 - در اين آيه ، نخست سخن از زمينهاى مرده به ميان آمده ، بعد چهارپايان و بعد انسانها ، اين تعبير ممكن است به خاطر اين باشد كه تا زمينها بوسيله باران زنده نشوند چهارپايان غذايى نخواهند داشت ، و تا چهارپايان جان نگيرند انسان نمىتواند از آنها تغذيه كند . 4 - مطرح كردن مساله حيات بخشى آب بعد از مساله پاكسازى ممكن است اشاره به ارتباط نزديك اين دو با هم باشد ( درباره اثرات حياتبخش آب به طور مشروح در جلد 13 ذيل آيه 30 سوره انبياء بحث كرده‌ايم ) . در آخرين آيه مورد بحث اشاره به « قرآن » كرده ، مىگويد : « ما اين آيات را به صورتهاى گوناگون و مؤثر در ميان آنها قرار داديم تا متذكر شوند و از آن به قدرت پروردگار پى برند ، اما بسيارى از مردم جز انكار و كفر كارى در برابر آن نشان ندادند » ( * ( وَلَقَدْ صَرَّفْناه بَيْنَهُمْ لِيَذَّكَّرُوا فَأَبى أَكْثَرُ النَّاسِ إِلَّا كُفُوراً ) * ) . گرچه بسيارى از مفسران ، مانند مرحوم طبرسى و شيخ طوسى در تبيان و علامه طباطبائى در الميزان و بعضى ديگر ، ضمير در جمله « صرفناه » را به باران بازگردانده‌اند كه مفهومش چنين مىشود ما قطرات باران را در جهات مختلف روى زمين و مناطق گوناگون مىفرستيم و آن را در ميان انسانها تقسيم مىكنيم تا متذكر اين نعمت بزرگ خدا بشوند ، ولى حق اين است كه اين ضمير به قرآن و آيات آن باز مىگردد چرا كه اين تعبير ( به صورت فعل ماضى و مضارع ) در ده